Research Article | Open Access
Fırsat Öğretiminin Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklara Kaybolan Nesnelerini Sözcük Kullanarak İsteme Becerisinin Öğretiminde Etkililiği
Meram Mısır Horasan Binyamin Birkan
Pages: 361-383
Abstract
Bu araştırmanın amacı, fırsat öğretimi yönteminin otizm spectrum bozukuğu (OSB) olan çocukların
akademik, sanat ve serbest zaman etkinlikleri sırasında kaybolan nesnelerini sözcük kullanarak
isteme becerisinin öğretiminde etkililiğini araştırmaktır. Bu amaçla belirlenen araştırmanın
deneklerini yaşları 4-6 arasında değişen, OSB tanısı almış üç erkek çocuk oluşturmuştur. Araştırma
da ayrıca fırsat öğretiminin çocukların kazandıkları becerileri genelleme ve sürdürme becerilerine
olan etkisiyle birlikte gözlemciler arası güvenirlilik ve uygulama güvenirliğine de bakılmıştır. Tek
denekli araştırma yöntemlerinden denekler arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmış
ve elde edilen verilerin grafiksel analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, fırsat öğretimi
yönteminin OSB’li çocukların kaybolan nesnelerini sözcük kullanarak isteme becerisinin
öğretiminde ve öğretilen becerilerin sürdürülmesinde etkili olduğu ortaya konmuştur. Deneklerden
biri öğrendiği becerileri farklı ortam, araç-gereçlere ve kişilere genelleyebilirken diğer iki denek bu
beceride hedeflenen ölçütü yakalayamamıştır. Bulgular, yapılan diğer araştırmalar dikkate alınarak
yorumlanmıştır.
Keywords
Otizm spektrum bozukluğu, konuşma, fırsat öğretimi, uygulamalı davranış analizi, iletişim becerileri