Research Article | Open Access
Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuk ve Ebeveynlerinin, Ebeveyn-Çocuk Etkileşimlerinin Normal Gelişim Gösteren Çocuk ve Ebeveynleri ile Karşılaştırılması
Ayşe Tuba Ceyhun Selda Özdemir Gökhan Töret Ufuk Özkubat
Pages: 183-211
Abstract
Bu araştırmada, normal gelişim gösteren (NG) çocuklar (n=30) ve otizm spektrum bozukluğu olan (OSB) çocuklar
(n=30) ile ebeveynlerinin etkileşimsel davranışlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubunda yer alan
ebeveynlerin çocukları ile etkileşimlerinin görüntü kayıtları alınmış, kaydedilen görüntü kayıtları Ebeveyn
Davranışını Değerlendirme Ölçeği-Türkçe Versiyonu (EDDÖ-TV; Diken, 2009) ve Çocuk Davranışını Değerlendirme
Ölçeği-Türkçe Versiyonu (ÇDDÖ-TV; Diken, 2009) uygulanarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, OSB
olan çocuk ebeveynlerinin çocuklarına yönelik etkileşimlerinde NG çocukların ebeveynlerine oranla daha düşük
düzeyde duygusal ifade edici ve yanıtlayıcı etkileşim davranışları sergiledikleri belirlenirken, yönlendirici ve başarı
odaklı etkileşim davranışlarında NG çocuk ebeveynleri ile OSB olan çocuk ebeveynleri arasında farklılığa
rastlanılmamıştır. Bununla birlikte OSB olan çocukların ebeveynleri ile olan etkileşimlerinde, NG çocuklara oranla
daha düşük düzeyde dikkat ve başlatma etkileşim davranışlarına sahip oldukları bulguları elde edilmiştir. Araştırma
bulguları, erken çocukluk döneminde OSB olan çocuklar ve NG Türk çocukları ile ebeveynlerinin etkileşimsel
davranışları bağlamında ilgili araştırmalar çerçevesinde tartışılmış ve ileri araştırmalara yönelik önerilere yer
verilmiştir.
Keywords
Ebeveyn-çocuk etkileşimi, otizm spektrum bozukluğu, erken çocuklukta özel eğitim